Khapra Böceği

Tür Tanımı

Erginlerinin uzunluğu 3-5 mm arasındadır. Baş ve thorax parlak siyah renkte olup, kanatlar kırmızımsı kahverengiden siyaha kadar değişir. Dişiler, genellikle odunların ve ağaçların güneşe bakan tarafında 10-25 cm uzunluğunda galeri açar ve yumurtalarını bırakır. Yumurtaları 1 mm genişliğinde olup, parlak beyaz renktedir. Yumurtalar kısa sürede açılmakta ve 2,5-10,0 cm uzunluğundaki galerilerde nisan ayından hazirana kadar beslenmektedir ve bu larva yollarının sonunda pupa olmaktadır. Erginleşme mayıs-haziran aylarında gerçekleşir. Erginler 2 mm genişliğindeki uçma deliği açarak civarda bulunan bütün çağlardaki çam ağaçlarının taç kısmındaki sürgünlerine gider. Mayıs ayından ekime kadar olgunluk yiyimi yapar. Sürgün içlerinde 2,5-10,0 cm uzunluğunda tünel açarlar. Öz boruları boşalan sürgünler sonbaharda, hatta yazın rüzgârın tesiriyle kırılarak yere düşerler. Bu şekilde zarar görmüş olan ağaçlar bir bahçıvan tarafından makaslanmak suretiyle sivri bir form verilmiş gibi göründüklerinden bu böceğe ‘Orman Bahçıvanı’ denilmiştir. Ekim ayında erginler kışlamak için çam ağaçlarının alt kısımlarına gider. Az miktarda ergin kışı sürgünlerde geçirir. Ana yolu 12-15 cm uzunluğunda ucu baston şeklinde bir kollu dikey ana yol açmaktadır. Uçma zamanı şubat-mart aylarına rastlar. Yılda bir jenerasyona sahiptir.

Yaşam Alanı

"Tahıl depolarında, gıda mağazalarında, malthanelerde, tohum işleme tesislerinde yem üretim tesislerinde, kuru süt fabrikalarında, ticari mağazalarında, ambalaj malzemesi depolarında (kullanılmış çuvallar, torbalar, kasalar) bulunurlar.

Trogoderma granarium sıcak, kuru koşullarda, tahminen yılın en az 4 ayı boyunca ortalama sıcaklığın 20 °C'den yüksek ve RH'nin %50'nin altında (CABI TBM) olduğu bölgelerde ortaya çıkar.

Trogoderma granarium, kuzeyde 35° paralel, güneyde Ekvator, batı Afrika ve batı Myanmar; yani, Hindistan alt kıtasından Avrupa'ya kadar Süveyş yolu boyunca sıcak kuru bölgelerde dağılım gösterir. Genel olarak, T. granarium sadece düşük nem koşullarında diğer büyük depolanmış ürün zararlıları ile rekabette başarılıdır. Cezayir, Avusturya, Kıbrıs, Mısır, Almanya, İsrail, Lübnan, Libya, Fas, İspanya, İsviçre, Suriye, Tunus, Türkiye (güneydoğu), İngiltere ( yalnızca korunan ortamlar) de tespit edilmiştir.

Ülkemizde Günaydoğu Anadolu Bölgesi’nde (Mutlu et al. 2019), Güney Anadolu Bölgesi’nde (Ekmekçi & Ferizli, 2000) ve Orta Anadolu Bölgesi’nde (Er et al. 2016) dağılım göstermektedir.

Özellikle diapozda bulunan larvalar hareketli nesneler, nakliye araçları ve çuvallar ile dağılımın gerçekleştirmektedir."

Üreme Bilgisi

Trogoderma granarium gonokorizm gösterir (üreme ayrı erkek ve dişi bireyleri içerir).

Yaşam Döngüsü

Khapra böceği gelişim oranları ve hayatta kalma, konakçı türlere, sıcaklığa, ışığa, neme, mevsime bağlı olarak değişir, bu faktörlere göre yılda bir ila dokuz kuşak olabilir. Yüksek nem, popülasyon birikimi üzerinde yavaşlama etkisine sahiptir. Yetişkin ömrü 12-25 gün arasındadır ve dişiler 50-100 yumurta arasında bırakmaktadır. Larvael gelişimi genellikle 4-6 hafta sürer. Larvalar 4-15 gün arasında gelişir. Pupa aşaması 2-5 gün ve sakin yetişkin aşaması 1-2 gün sürer. Bununla birlikte larva aşaması, diapauseye girerse, bir aydan bir yıla kadar sürebilir. Ayrıca birkaç yıl boyunca yemeksiz hayatta kalabilirler.

Beslenme Bilgisi

Trogoderma granarium çoğu kurutulmuş bitki veya hayvansal madde ile beslenir. Bununla birlikte, Trogoderma granarium özellikle buğday, arpa, yulaf, çavdar, mısır, pirinç, un, malt ve erişte olmak üzere tahıl ve tahıl ürünlerini tercih eder. % 2 kadar az nem içeren ürünlerle beslenebilirler ve ölü fareler, kuru kan ve kuru böcekler gibi hayvansal maddeler üzerinde gelişebilirler.

Genel Etki Bilgisi

Trogoderma granarium çevre üzerinde doğrudan etkisi yoktur. Dolaylı etkileri, depolanan tahıl kaybı ve fumigasyon olarak ortaya çıkar. Böcek, depolanmış tahılda rahatsız edilmeden bırakılırsa, önemli kayıplara neden olabilir ve tohum durumunda tohum canlılığında önemli bir azalmaya yol açabilir. Kayıp bazen %5-30 arasında aşırı durumlarda %70 olabilir. Larvalar genellikle embriyo noktasına veya tahıl veya tohum perikarpında zayıf bir yere saldırır, ancak ağır istilalar sırasında diğer kısımlara saldırır. Genç larvalar hasarlı tohumla beslenirken, yaşlı larvalar tam tahıllarla beslenebilir. Khapra böceği hayvan kaynaklı kuru mallara zarar verebilir. Çok sayıda alerjik reaksiyonlara neden olabilir.

Genel Yönetim Bilgisi

"Önleyici tedbirler: T. granarium karantina konusudur çünkü yayılması esas olarak uluslararası ticaretten kaynaklanmaktadır. Limanlarda ve giriş noktalarında yapılan inceleme, bu haşerenin girişini kısıtlamak için etkili bir yol sağlar. İngilizce ve Fransızca olarak EPPO (Avrupa ve Akdeniz Bitki Koruma Örgütü) tarafından düzenlenmiş zararlı T. granarium için Teşhis Protokolü, böcek zararlılarının pozitif tanımlanması ve tespiti için araçlar önermektedir. Protokol ayrıca açıklama, etkiler, coğrafi dağılım hakkında bilgi içerir.

Kimyasal: En etkili önlem metilbromid fümigasyonudur. Khapra böceğinin fosfin ve malationa tolerans veya direnç belirtileri gösterdiği bilinmektedir. Fumigasyon yapılamayan tesisler dezenfekte edilebilir ve yüzeyde insektisit uygulamasıyla tedbir alınabilir. Tekrar tekrar uygulanan Malathion şu anda yapılarda ve çevre yüzey alanlarındaki khapra böceği istilasının kontrolü için onaylanmıştır (CERIS, 2004).
"

Genel Giriş Yolu Bilgisi

"Bilgisizlik: Artan insan hareketi - turizm.
Denizyolu (konteyner / dökme): Tahıl ve temizlenmemiş konteynerler gibi dökme mallar.
"

Notlar

Türün bilinen bir kullanım alanı yoktur.

Referanslar