Çöpçü vatoz

Tür Tanımı

Türün tespit edilmiş maksimum uzunluğu 49,0 cm ve maksimum ağırlığı: 310.00 g (Jumawan ve Seronay, 2017). Rengi kahverengi üzerine sarı lekelenmeler şeklindedir. Ventral bir ağza sahiptir. 

Yaşam Alanı

"Türün temel dağılım alanlarını göller, su sahaları, sulak alanlar oluşturur. Pterygoplichthys spp. nispeten serin, hızlı akan ve oksijen açısından zengin yayla akıntılarından; yavaş akan, sıcak ova nehirlerine ve oksijen bakımından fakir durgun havuzlara kadar çok çeşitli habitatlarda bulunabilir. Tropikal balıklardır ve popülasyonları sadece bazı türlerde yaklaşık 8.8-11°C arasında tespit edilen düşük sıcaklıklar ile sınırlıdır (Gestring, 2006).
Yaklaşık 5,5 ila 8,0 aralığındaki pH’da asidik ve alkali sularda gelişebilirler (Mendoza vd., 2009). Genellikle yumuşak sularda bulunurlar, ancak sert sulara çok hızlı adapte olabilirler. Pterygoplichthys spp. aynı zamanda düşük su kalitesine karşı oldukça toleranslıdır ve genellikle kirli sularda bulunurlar (Chavez vd., 2006). Kanalizasyon arıtma tesislerinden gelen su çıkışlarını kullandıkları ve değişen su kalitesine kolayca adapte olabildikleri bilinmektedir (Nico ve Martin, 2001). Pterygoplichthys spp. ovalardan 3.000 metreye kadar yüksekliklerde bulunabilir (Wakida-Kusunki, 2007). Bazı türler tuza dayanıklıdır (Mendoza vd., 2009).

Bu balıklarda önemli ölçüde bir ticaret gerçekleşmese de, yeni yerlere yayılma mekanizması olarak, türün ticareti tamamen yok sayılamaz (Mendoza vd., 2009).
Pterygoplichthys spp. türlerinin, Filipinler'de yaşanan tayfun olayında ticari çiftliklerden kaçtığı bildirilmiştir (Hubilla vd., 2007).
Pterygoplichthys spp. dünya çapında çok yaygın akvaryum balıklarıdır. Tespit edilen tüm popülasyonlarının, evcil hayvanların serbest bırakılmasının veya su ürünleri yetiştiriciliğinden kaçmanın bir sonucu olduğuna inanılmaktadır (Page ve Robins, 2006).

Yerelde su ürünleri yetiştiriciliği ile su kaynaklarına dağılabilir. Doğal yollar vasıtası ile dağılabilir. Sahipleri tarafından istenmeyen balıklar kasti olarak serbest bırakılabilir (Hubilla vd., 2007)."

Üreme Bilgisi

Erkekler, yaklaşık 120-150 cm uzunluğunda yatay yuvalar inşa ederler. Yuvalar yuvalama tünelleri olarak kullanılır ve yumurtalar, serbest yüzen larvalar haline gelene dek erkekler tarafından korunur. Dişiler, büyüklük ve türe bağlı olarak dişi başına 500-3000 yumurta bırakabilir. Üreme mevsimleri yaz aylarında zirve yapar ve genellikle birkaç ay sürer, ancak belirli yerlerde yıllarca sürebilir (Mendoza vd., 2009).

Yaşam Döngüsü

Pterygoplichthys spp. büyümesi yaşamın ilk iki yılında hızlıdır. Akvaryumda beslenen bireyler 10 yıldan fazla yaşayabilir. Yetişkin türlerin çoğu için boyut aralığı 30-50 cm'dir, ancak bireylerin 70 cm'ye ulaştığı gözlenmiştir. Pterygoplicthys spp. yaklaşık 25 cm'de üremeye başlamaktadır (Mendoza vd., 2009).

Beslenme Bilgisi

Pterygoplichthys spp. öncelikle bentik alg ve detritus ile beslenir (Ozdilek, 2007). Ayrıca solucanlar, böcek larvaları, balık yumurtaları ve diğer dip sakinlerini tüketebilirler, ancak diyetinin büyük çoğunluğu detritus, yosun ve çeşitli bitki maddelerinden oluşur (Mendoza vd., 2009).

Genel Etki Bilgisi

"Su ürünleri zincirlerinin bozulmasına sebep olabilirler. Yerli türlerle rekabet ederler. Su bitkileri topluluklarında değişikliklere sebep olurlar. Olta takımlarına ve sanayiye zarar verirler. Pterygoplichthys spp. zararları tam olarak anlaşılamamıştır, ancak bol miktarda bulundukları yerlerde, beslenme davranışları ve zemini oyuklanma faaliyetleri önemli ölçüde rahatsızlığa neden olabilir.
Pterygoplichthys spp. davranışları ile su bitkilerini kökünden sökebilir veya parçalayabilir ve batık su bitkilerinin yataklarının bolluğunu azaltabilir. Bentik algler ve detritus üzerinde oturarak, gıdaların bulunabilirliğini ve sokuldukları diğer yerli ve yerli olmayan balıklar tarafından tüketilen su böcekleri için mevcut fiziksel yapıları değiştirebilir veya azaltabilirler (Mendoza vd., 2009; Hossain vd., 2008).
Pterygoplichthys spp. yerli balıklarla da rekabet edebilir. Tür sebebi ile Teksas'taki çeşitli küçük sazangil türlerinin yerini değiştirdiğine inanılmaktadır (Mendoza vd., 2009).
Pterygoplichthys pardalis ve P. multiradiatus Meksika'nın çeşitli yerlerinde olta takımlarına ve solungaç ağlarına zarar verirler (Wakida-Kusunoki ve ark. 2007). Pterygoplichthys pardalis ve P. disjunctivus türlerinin kafesleri ve ağları yok ettikleri ve daha fazla talep edilen balıklarda düşüşlere neden oldukları bildirilmektedir (Chavez vd., 2006).
Bu tür IUCN Küresel İstilacı Tür Veritabını’ndaki kara listede yer almaktadır.
"

Genel Yönetim Bilgisi

"Özellikle akvaryumcuları tür konusunda eğitmek ve istenmeyen balıklarını açık sulara bırakmamaları yönünde bilgi vermek; türün yayılımını azaltmak için önleyici bir tedbir olabilir (Mendoza vd., 2009).
Bazı sucul ekosistemlerde bolluğu azaltmak mümkün olabilir, ancak eradikasyon mümkün görünmemektedir. Çevre yönetimi yalnızca kentsel alanlarda bulunan oldukça değiştirilmiş habitatlarda faydalı olacaktır. Büyük alanlarda popülasyonlarını kontrol etmenin mümkün olduğu şüphelidir.
Kıyı şeridinin sertleşmesi etkilidir, ancak pahalı bir yöntemdir. Bazı araştırmacılar üreme mevsimi boyunca yuva kolonilerindeki yetişkinleri ve tüm yumurtalar ile gençleri yakalamayı önerir. Bu yöntem çoğunlukla üreme habitatlarının sınırlı olduğu alanlarda etkili olabilir (Medoza vd., 2009).

Educating aquarium owners, especially about species, and providing information not to release unwanted fish into open waters can be a preventive measure to reduce the spread of the species (Mendoza et al., 2009).
Reducing abundance may be possible in some aquatic ecosystems, but eradication does not seem feasible. Environmental management will only be beneficial in highly modified habitats found in urban areas. It is doubtful whether controlling populations in large areas is possible.
Coastal hardening is effective but expensive. Some researchers suggest capturing adults and all eggs with juveniles in nesting colonies throughout the breeding season. This method may be effective mainly in areas where breeding habitats are limited (Mendoza et al., 2009)."

Genel Giriş Yolu Bilgisi

Türkiye’ye giriş ve yayılış yolu: akvaryum ticareti

Notlar

Türün kullanımı hakkında net bir bilgiye ulaşılamamıştır.

Referanslar