Amerikan Boğa Kurbağası

Tür Tanımı

Amerikan Boğa kurbağasının boyu 20 cm'ye kadar ve 800 g ağırlığa kadar olabilir. Geniş düz başa, pürüzsüz bir deriye ve sağlam bir gövdeye sahiptirler (Flores, 2005). Dorsal renk soluk yeşil ila koyu zeytin rengindedir ve kahverengi lekelere sahip olabilir. Ventral taraf beyaz, gri veya sarımsıdır. Erkeklerde eşeysel olgunluk yaklaştıkça üst karın geçici olarak sarımsı renk alır (Flores, 20005). Amerikan kurbağalarının göze çarpan timpanik membranları (kulak zarları) vardır. Erkekler de dişilerden biraz daha küçüktür ve baş parmaklarında nasır bulunur (Ulusal Araştırma Konseyi, 1974). Amerikan Boğa kurbağası benzer su kurbağanın aksine, dorsolateral katlantılara sahip değildir (Ulusal Araştırma Konseyi, 1974). Tetarları 15 cm'ye kadar büyüyen küçük lekeler ile yeşilimsi sarıdır (Global Invasive Species Database, 2020).

Yaşam Alanı

"Amerikan Boğa kurbağası göller, göletler, bataklıklar, bataklıklar (Adams vd., 2003), rezervuarlar, bataklıklar, acı havuzlar (Hawaii'de), dereler (Santos-Barrera ve ark. 2009), sulama havuzları ve hendekler (Govindarajulu, 2004) olmak üzere çok çeşitli habitatlarda yaşamaktadır. Yetişkin kurbağalar daha sıcak ve çiftlik havuzları, rezervuarlar, bataklıklar yoğun ve bitki örtüsü olan sular gibi lentik habitatları tercih eder (Casper ve Hendricks, 2005). Hem yaz hem de kış aylarında yüksek yağışlara, yüksek maksimum sıcaklığa, yüksek insan basıncına ve ara minimum yıllık sıcaklığa sahip alanlar, kurbağalar için tahmin edilen en yüksek uygunluğa sahip alanlar olmuştur (Ficetola vd. 2007b).

Amerikan Boğa kurbağası Nova Scotia'dan Florida'nın merkezine ve batıdan doğuya, Wyoming, Colorado ve New Mexico'ya kadar uzanan, Kuzey Amerika'nın doğusunda yaygın olarak dağıtılmaktadır. Teksas'ta ve Meksika'nın kuzeybatısında meydana gelir (AmphibiaWeb, 2020). Çeşitli amaçlar için yaygın olarak tanıtılmıştır ve şu anda batı Kuzey Amerika'nın ve Avrupa, Asya ve Güney Amerika'dakiler de dahil olmak üzere birçok ülkede yaygındır (Global Invasive Species Database, 2020).
Doğal Dağılışı: Kanada, Amerika Birleşik Devletleri
Yabancı Popülasyonları: Arjantin, Belçika, Brezilya, Kanada, Çin, Kolombiya, Kosta Rika, Küba, Dominik Cumhuriyeti, Ekvator, Fransa, Almanya, Yunanistan, Haiti, Hong Kong, Endonezya, İtalya, Jamaika, Japonya, Kore, Malezya Cumhuriyeti, Meksika, Hollanda, Peru, Filipinler, Porto Riko, Singapur, İspanya, İsviçre, Tayvan, Tayland, İngiltere, Amerika Birleşik Devletleri, Uruguay, Venezuela (GBIF 2020). Tür yakın zamanda Yunanistan’da popülasyonlarının varlığı tespit edildiği için (Global Invasive Species Database, 2020), her ne kadar Türkiye’de dağılış göstermese de potansiyel istilacı tür olarak verilmiştir.

Türün Türkiye'de yayılışına dair herhangi bir kayıt bulunmamaktadır. Fakat Yunanistan’da popülasyonlarının varlığı tespit edilmiştir. Bu nedenle yakın gelecekte Türkiye’de gözlenebilecek potansiyel istilacı tür olarak değerlendirilmektedir.

Amerikan kurbağası [Lithobates catesbeianus (= Rana catesbeiana)] Kuzey Amerika'ya özgü bir amfibidir. Tüm dünyada 40'tan fazla ülke ve dört kıtaya taşınmıştır (Kraus 2009, Global Invasive Species Database 2020). Taşınımlar gıda olarak kullanım amacı ile kasıtlı yapılmıştır. Diğer popülasyonlar is kurbağa çiftliklerinden yanlışlık ile kaçmış bireyler tarafından oluşturulmuştur. Amerikan kurbağası bir deri hastalığına sebep olan kitrid (chytrid) mantarı taşıyıcılığından dolayı Orta Amerika ve başka yerlerdeki amfibi popülasyonlarının azalmasından sorumlu tutulmuştur. Ayrıca, nesli tükenmekte olan yerli amfibiler ve balıkların önemli avcıları ve rakipleridir. Avrupa'da bu istilacıların kontrolü kısmen evcil hayvanların vahşi doğaya bırakılmasının tehlikeleri hakkında farkındalığın, izlemenin ve eğitimin artırılmasına dayanmaktadır. Daha fazla giriş yapılmasını önlemek için katı yasalar da mevcuttur. Eradikasyon büyük ölçüde atış, mızrak, yay ve ok, ağlar ve tuzaklar gibi fiziksel yollarla yapılmaktadır (Invasive Species Database 2020). Yakından Yunanistan’da popülasyonlarının varlığı bilinmektedir (Global Invasive Species Database, 2020).

British Columbia, Kanada'da süs havuzlarının geliştirilmesi için sucul bahçe tedarik mağazalarında satılmaktadır. Bazı durumlarda, tarımsal böcek zararlılarını kontrol etmek için kasıtlı olarak kurbağalar getirilmiştir. Bu yol 20. yüzyılın ikinci yarısında sınırlı bir öneme sahiptir. Kesinlikle estetik açıdan hoş bir vahşi yaşam olarak tanıtıldı. Amerikan Boğa kurbağası gibi türler, insan tüketimi için yeni besin kaynakları oluşturmak amacıyla yeni yerlere tanıtıldı (Kraus, 2009). Bu yol 20. yüzyılın ikinci yarısında sınırlı bir öneme sahip olmasına rağmen Amerikan Boğa kurbağaları, yapay su kütlelerinden doğal su kaynaklarına yayılım göstermiştir (Govindarajulu, 2004). Ev havuzundan en az 3.2 km uzaklıktaki dağılımlar kaydedilmiştir, dağılma mesafeleri 7-8 km’dir (Casper ve Hendricks, 2005). New York'ta Ingram ve Raney (1943, Casper & Hendricks, 2005’den) tarafından 1600 metreye (ortalama 402 metreye kadar) kadar maksimum hareket mesafeleri ve güdüm bildirilmiştir. "

Üreme Bilgisi

"Amerikan Boğa kurbağaların cinsel olgunluk yaşı genellikle erkeklerde 1-2 yıl ve 2-3 yıl arasındadır (Casper & Hendricks 2005). Tür boş vejetasyonlu kalıcı su kütlelerinin ürer (Casper ve Hendricks 2005). Doğal Amerikan Boğa kurbağaların üremesi ilkbahar ve yaz aylarında daha sıcak dönemlerle sınırlıdır (Cook & Jennings 2007). Güneybatı Fransa'da üreme dönemi Mayıs ayında başlar ve Eylül başlarına kadar sürer ve iribaş gelişimi 1-2 yıl sürer (Lorvelec ve Détaint 2006). Amerikan Boğa kurbağaları alan sadakati yüksek seviyededir ve bir popülasyondaki en büyük erkeklerin en yüksek kalitede yumurtlama (yumurta bırakma) alanlarını kontrol eden çok eşli bir çiftleşme sistemine sahiptirler. Dişiler erkeklerin teritoriyal alanlarına girerek bir eş seçerler (Ryan 1980, Casper & Hendricks 2005).
Tür yumurtalarını su yüzeyindeki ince tabakalar halinde 0,5 ila 1 m²'yi kaplar ve tetarlar 3-5 gün içinde yumurtadan çıkar (Bury & Whelan 1984, Casper & Hendricks 2005). Türün fekunditesi yumurta kümesi başına başına 20.000'e kadar yumurta üreten son derece üretken bir amfibidir (Schwalbe & Rosen 1999, Casper & Hendricks 2005'te). Erkeklerin başarılı bir şekilde çiftleşmesinden etkilenen zigot sayısı 5000 ila 59000 (ortalama 11 000) arasında değişmekte olup, sonuçta ortaya çıkan kuluçka sayısı 300 ila 29000 arasında değişmektedir (ortalama 5600; Howard 1978b, Casper & Hendricks 2005'ten). Dişiler yumurtlama sırasında vücut kütlelerinin% 27'sini kaybedebilir (Judge vd. 2000, Casper ve Hendricks 2005).
Kurbağa tetarları 24 ° C ila 30 °C arasındaki ılık su ortamlarını tercih eder (Casper & Hendricks 2005). Başkalaşım/metamorfoz süresi birkaç aydan (güneyde) üç yıla (Michigan ve Nova Scotia'da) değişmektedir (Collins, 1979; Bury ve Whelan, 1984).
"

Yaşam Döngüsü

Doğal Amerikan Boğa kurbağaların ömürleri 8 ila 10 yıl arasında olduğu tahmin edilmektedir. Esaret altındaki bireylerde yaklaşık 16 yıl yaşayabilmektedir (Casper & Hendricks 2005). 

Beslenme Bilgisi

Amerikan Boğa kurbağasının iribaşları çoğunlukla otçuldur ve alg, su bitkisi materyali ve bazı omurgasızları tüketir (Casper & Hendricks, 2005). Yetişkin Amerikan Boğa kurbağaları kerevit, yusufçuk perileri, su hemipterleri ve su böcekleri ve balık, kurbağalar, kaplumbağalar, yılanlar, kuşlar, yarasalar ve gelincikler gibi ağızlarına sığabilecekleri her şeyi yerler (Roach, 2004, Hirai, 2004). Ayrıca diğer kurbağaları da yedikleri bilinmektedir (Hirai 2004). 

Genel Etki Bilgisi

"Hastalık Taşıması: Kitrit fungus Batrakhochytrium dendrobatidis'in neden olduğu krizotidikoz, küresel olarak nüfus düşüşlerinden ve hatta yok olmalarından sorumlu olan amfibilerin ortaya çıkan bir hastalığıdır (Hanselmann vd., 2004). Aşılanmış Lithobates catesbeianus popülasyonları, önemli klinik hastalık semptomları göstermeden mantar ajanının rezervuarlarını barındırabilmektedir (Hanselmann v., 2004).
Pasifik koro kurbağası (Pseudacris regilla), Kuzey kırmızı bacaklı kurbağa (Rana aurora), ovalar leopar kurbağası (Lithobates blairi), kuzey leopar kurbağası (Lithobates pipiens), Ova leopar kurbağası (Lithobates yavapaiensis) ve Kaliforniya merkezindeki amfibilerin tamamı (Kraus, 2009) Amerikan Boğa kurbağalarından etkilenebilecek yerli Kuzey Amerika amfibileri türleridir. Amerikan Boğa kurbağalarından popülasyon oluşturması ile eşzamanlı yerli türlerde benzer düşüşler gözlenmiştir. Avrupa'da, Almanya'da (Kraus 2009), Floransa’da (İtalya) yerli su kurbağası türleri ve güneybatı Fransa'nın Aquitaine'sinde yerli balık popülasyonlarında düşüşler rapor edilmiştir (Kraus, 2009).
Yaban hayatına etkisi: Türün aynı zamanda ABD'de Amargosa kurbağası (Anaxyrus nelsoni) (Jones vd., 2003, Kraus, 2009); Kaliforniya kaplanı semenderi (Ambystoma californiense), Chiricahua leopar kurbağa (Lithobates chiricahuensis), Kaliforniya kırmızı bacaklı kurbağa (Rana draytonii) ve Oregon benekli kurbağası (Rana pretiosa) türlerini avladığı bilinmektedir.
Ekosistem değişikliği: Yüksek besin ihtiyacı (Pryor, 2003) ve popülasyon yoğunlukları (m² başına binlerce kişiye kadar; Alford, 1986, Pryor, 2003) iribaşların besin döngüsü ve primer üreticiler üzerinde önemli bir etkiye sahip olduğunu göstermektedir. Birçok çalışma Amerikan Boğa kurbağa tetarlarını alg topluluklarının biyokütlesini, yapısını ve bileşimini değiştiren “ekosistem mühendisleri” olarak tasvir etmektedir (Flecker vd., 1999; Peterson ve Boulton, 1999, Pryor, 2003).
Avlanma ve Rekabet: Türün iribaşları nesli tükenmekte olan bir balık türü Razorback Sucker'ın (Xyrauchen texanus) yumurtaları ve larvaları üzerinde laboratuvar koşullarında beslendiği ve yapay habitatlardaki yoğunlukları balık larvalarının hayatta kalma oranının düşürmktedir (Kraus, 2009). Aşılanmış kurbağa popülasyonları yavruları endemik türlerle rekabet etmektedir (Kiesecker ve Blaustein, 1997, Hanselmann vd., 2004). Diğer birçok kurbağadan farklı olarak, bu türü yırtıcı balıklarla bir arada bulunabilir (Casper & Hendricks, 2005), bu durumda türe avantaj sağlamaktadır. Oregon'da (ABD, Amerikan Boğa kurbağalarının istilası, yerli olmayan güneş balıklarının varlığıyla kolaylaştırılmış gibi görünmektedir (Adams vd., 2003).
"

Genel Yönetim Bilgisi

"Yeni kurulan Amerikan Boğa kurbağa popülasyonlarının erken tespiti ve yönetimi için dikkatli izleme çalışmaları gereklidir (Ficetola vd. 2007a; Global Invasive Species Database, 2020).
Önleyici Önlemler: Ortaya çıkan kitrid funugusun varlığı, amfibilerin ticaretinin ve tanıtımının izlenmesi gerektiğini göstermektedir (Hanselmann vd., 2004). Ticareti yapılan amfibilerin, Uluslararası Doğayı Koruma Birliği (IUCN) ve Office Internationale des Epizooties (OIE) tarafından geliştirilen veteriner gözetimine ve karantina kurallarına tabi tutulmasını önerilmektedir (Hanselmann vd. 2004, Cunningham vd. 2017).
Avrupa mevzuatı, Amerikan Boğa kurbağasının yeni tanıtımlarını yasaklamaktadır ve çevre ajansları eradikasyon planlarını desteklemektedir (Ficetola vd. 2007a), ancak Avrupa Birliği'nde herhangi bir türden istilacı türlerin ele alınması için koordineli bir çaba gösterilmemiştir (Kraus 2009). Eylemler şu anda üye devletler tarafından izole edilmiş faaliyetlerle sınırlandırılmıştır (Kraus, 2009). Genovesi & Scalera (2007, Kraus, 2009’dan), onaylanmış, yasaklanmış veya ithalat için daha fazla çalışma yapılmasını gerektiren koordine bir liste sistemi önermiştir. Bu, Avrupa Birliği'ndeki yabancı herpetofauna için önleme programlarını daha proaktif hale getirecektir (de Groot ve Gerrits, 2002, Kraus, 2009’dan). Amerikan Boğa kurbağasının Belçika İstilacı Türler Forumu (BISF) tarafından A1 türü olarak listelenmiştir, bu da yüksek bir çevresel tehlikeyi temsil ettiği ve izole popülasyonlarda mevcut olduğu anlamına gelmektedir (Etienne vd., 2007).
Fiziksel Kontrol: Yetişkin Amerikan Boğa kurbağasının silah, mızrak, yay ve ok, ağlar, tuzaklar, olta balıkçılığı veya elle öldürülebilmektedir. Amerikan Boğa kurbağasının gençlerini yakalamak için sürüngen geçirmez bir çit kullanılarak kontrol edilebilir ve göletten ayrılırken onları yakalamak için yerdeki tuzaklar kullanılabilir. Yumurta kümelerinin toplanması kurbağaları ve kurbağa yavrularını öldürmekle birlikte etkili olabilmektedir (Global Invasive Species Database, 2020).
Bilgi ve Araştırma: Gerçek ve potansiyel ekolojik etkiler konusunda çalışmalara ihtiyaç vardır (Global Invasive Species Database, 2020).
Eğitim ve Farkındalık: Ficetola vd. (2007a) Avrupa'da yeni tanıtım riskini azaltmak için eğitim ve farkındalık programlarının teşvik edilmesini önermektedir.
"

Genel Giriş Yolu Bilgisi

Türün Türkiye'de yayılışına dair herhangi bir kayıt bulunmamaktadır. Genel olarak yayılımı besin amaçlı yetiştirilen kurbağa çiftliklerinden kaçan bireylerin doğal su kaynaklarında popülasyon oluşturması şeklinde olmaktadır. Bu nedenle yakın gelecekte Türkiye’de gözlenebilecek potansiyel istilacı tür olarak değerlendirilmektedir. 

Notlar

"Amerikan Boğa kurbağası kasıtlı olarak yeni habitatlara insanlar için bir besin kaynağı (Hayes ve Jennings, 1986, Stumpel 1992) veya böceklerin biyolojik kontrolü için (Jennings ve Hayes, 1985; Lawler vd., 1999) kasıtlı olarak tanıtılmıştır. Ayrıca talebi karşılamak adına için bazı alanlara kurbağa çiftlikleri kurulmuştur (Kraus 2009). Ancak kurbağaların tarımı zor olduğu için çiftçilik işletmeleri genellikle başarısız olmuştur (Laufer vd. 2008; Helfrich vd. 2009).

Dünyada en az 322 sürüngen ve amfibi türü doğallaştırılmıştır; bu türlerden 14’ünün ekolojik etkileri kanıtlanmış veya ortaya çıkarılmıştır (Kraus, 2009) ve bunlardan sadece üçü (Kahverengi ağaç yılanı (Boiga irregularis), Baston kurbağası (Rhinella marina) ve L. catesbeianus) orta derecede iyi çalışılmıştır (Kraus, 2009; Global Invasive Species Database, 2020).
Küresel ölçekte devam eden iklim değişiklikleri bazı alanların uygunluğunu değiştirebilir. Boğa kurbağaları gibi türlerin küresel ısınma uygun alanların daha yüksek enlemlere doğru genişlemesine neden olabilir (Ficetola vd., 2007b; Global Invasive Species Database, 2020).
"

Referanslar