Kırmızı Yanaklı Su Kaplumbağası

Tür Tanımı

Trachemys scripta elegans (WIED 1838) – Kırmızı Yanaklı Su Kaplumbağası göze çarpan bir geniş kırmızı postorbital şerit, dar çene şeritleri, derilerindeki sarı çizgiler ve üst kabukta her biri üzerinde koyu leke veya tek beneklerden oluşan bir kabuk desenine sahiptir (Ernst 1990; Şekil 5 1). Kırmızı yanaklı su kaplumbağasında kabuk uzunluğu 125 mm – 350 mm aralığındadır (Ernst vd. 1994, Somma & Fuller 2009). Üst kabuk ve deri, sarı çizgili veya lekeli zeytin ila kahverengidir (Scalera 2006). Yumurtadan yeni çıkmış ve genç bireyler yeşilimsi bir üst kabuk (karapas), sarı alt kabuk (plastron) ve derilerinde yeşil, sarı çizgiler ve lekeler içerir. Yaşa bağlı olarak deri ve kabuktaki bu desenler ve renkler soluklaşır. Üst kabuk (karapas) açık zeytin yeşili ila turuncu kahverengi veya kahverengi ve plastron donuk sarı veya daha koyu olana kadar yaşa bağlı olarak değişir. Gençlerde karapas karinalı (plakların orta hatlarında tümsekler) olup, bu özellikler yaşla birlikte gittikçe kaybolur. Yetişkin bir Kırmızı yanaklı su kaplumbağasında, erkekler, dişilere göre çok daha uzun ön pençelere sahipken, dişiler genellikle erkeklerden daha kısa, daha ince kuyruklara sahiptir (Scalera 2006, Ernst ve Locvich 2009). 

Yaşam Alanı

"Kırmızı yanaklı su kaplumbağaları zamanlarını yoğun bitki örtüsünde havuzlarda yiyecek arayarak veya kütükler üzerinde güneşlenerek geçirirler (Şekil 5 1). Yumuşak, çamurlu dipleri, su bitkileri ve güneşlenme için uygun alanları olan durgun suları tercih ederler. Tür doğal dağılış alanında nehirler, hendekler, bataklıklar, göller ve göletler de dahil olmak üzere çok çeşitli tatlı su habitatlarında yaşar (Bringsøe 2006). Kırmızı yanaklı su kaplumbağası yumuşak zemini olan büyük durgun su kütlelerini, çok sayıda su bitkisini ve uygun güneşlenme bölgelerini tercih eder (Ernst vd. 1994, Bringsøe 2006). Dağılışı: Türün doğal dağılışı Amerika Birleşik Devletleri’nin doğusu ve Meksika'nın kuzeydoğusundadır. ABD'den 19 eyalet (Alabama, Arkansas, Florida, Gürcistan, Illinois, Indiana, Iowa, Kansas, Kentucky, Louisiana, Mississippi, Missouri, Nebraska, New Mexico [doğu] dahil olmak üzere Illinois'den Meksika Körfezi'ne kadar Mississippi Vadisi'ni kapla, Ohio, Oklahoma, Tennessee, Teksas, Batı Virginia) ve iki Meksika eyaleti (Nuevo Leon, Tamaulipas) (Ernst 1990).
Yabancı Popülasyonları: Meksika'da ülke genelinde doğal hayata geri dönmüş (feral) popülasyonları; Amerika Birleşik Devletleri'nin bazı kesimlerinde (Arizona, Kaliforniya, Hawaii Adaları, kuzeydoğu Devletleri); Guadeloupe (Fransa): Grande Terre ve Basse Terre'de meydana gelir (Iverson 1992, Malhotra ve Thorpe 1999); Portekiz: özellikle güneyde yaygın; İspanya: düşük yüksekliklerde yaygın; Fransa: kuzey hariç yaygın; İtalya (ülke geneline dağılmış); Slovenya (İtalyan sınır bölgesine yakın); Yunanistan (Girit); Avusturya (Viyana bölgesi); Almanya; güneybatı İsviçre; Hollanda; Türkiye; İsrail; Güney Afrika; Tayvan; Tayland; Kamboçya; Endonezya ve Avustralya (van Dijk vd., 2011).
Ülkemizde Kırmızı yanaklı su kaplumbağasının İstanbul, Çanakkale, İzmir, Balıkesir, Manisa, Muğla, Denizli, İzmit, Adapazarı, Düzce, Bolu, Eskişehir, Ankara, Aksaray, Antalya, Mersin, Adana, Osmaniye, Samsun, Tunceli, Trabzon, Artvin, Diyarbakır, Kırklareli, Sinop ve Bartın illerinden yaşadığı tespit edilmiştir. Fakat özellikle İzmir, Muğla, Antalya, Adana ve Mersin illerinde türün popülasyon oluşturduğu veya oluşturma eğiliminde olduğu gözlenmiştir.
"

Üreme Bilgisi

Erkekler 24 cm kabuk uzunluğuna (CL), dişiler 29 cm'ye ulaşabilir. Olgunluğa yaklaşık 9-11 cm CL ve erkeklerde iki ila beş yıl, 15-20 cm CL ve beş ila sekiz yıl arasında ulaşılır. Yaşam uzunluğu maksimum 30 yıldır. Üreme süresi muhtemelen 12-15 yıldır. Dişiler vücut büyüklüğüne ve diğer faktörlere bağlı olarak, yılda 30 kadar yumurta içeren 1-6 defa yumurta bırakır. Doğal popülasyonların ortalama değerleri yuvalama başına 6 ila 11 yumurta kadardır (Bringsøe 2006; Scalera 2006). Yumurtalar oval şekilli, 31 ila 43 milimetre uzunluğunda, 19 ila 26 milimetre genişliğinde ve 6,1 ila 15,4 gram ağırlığındadır (Bringsøe 2006). Kuluçka süresi 59 ila 112 gün sürer (Scalera 2006). Türün kuluçka süreleri hava şartlarına bağlıdır. Uygun sıcaklık 22 °C ila 30 °C arasında 55 ila 80 gündür (Pendlebury 2006, Pupins 2007). Yumurtaların çıkması 26 ° C'de 50 ila 60 gün gerektirir. Yavrular 23-35 mm kabuk uzunluğundadır (Thomas 2006, Ernst ve Lovich 2009). Yaşam süreleri 20-50 yıl arasında değişmektedir. Kırmızı yanaklı su kaplumbağası yaklaşık 40 yıl yaşayabilir (Scalera 2006). Bu nedenle üreme gerçekleşmese bile, yıllarca doğal ortamlarda hayatta kalabilirler.

Yaşam Döngüsü

Kırmızı yanaklı su kaplumbağası yaklaşık 40 yıl yaşayabilir (Scalera 2006). Bu nedenle, tanıtılan aralıkta üreme olmasa bile, yıllarca orada kalırlar.

Beslenme Bilgisi

Trachemys scripta omnivordur, çeşitli bitki ve hayvansal avlar ile beslenir. Tür çok çeşitli omurgasızlar (kabuklu deniz hayvanları, salyangozlar, karidesler, yengeçler, böcekler), omurgalılar (balıklar, kurbağalar, kertenkeleler, yılanlar, kuşlar, kemirgenler) ve bitkileri (algler, eğrelti otları, tohum bitkileri) tüketmektedir (Ma ve Shi 2017). 

Genel Etki Bilgisi

"İkinci Dünya Savaşı'nın sonunda, evcil hayvan olarak Kırmızı yanaklı su kaplumbağalarına olan talep çarpıcı bir şekilde artmış ve ABD'de ticari kaplumbağa çiftçiliğine ve daha sonra birçok ülkeye büyük bir miktarda ihracata yol açmıştır (Bringsøe 2006). Şimdiye kadar, bu kaplumbağa Avrupa, Afrika, Okyanusya, Asya ve Amerika'da 70’ten fazla ülke ve bölgeye yayılmıştır (Kraus 2009; Rhodin vd. 2017; Şekil 5 2).
Bu kaplumbağada İlk veya iki yılda hayatta kalan bireyler genellikle yaklaşık 30 yıl kadar yaşar. Özellikle Salmonella olmak üzere enfeksiyon riski taşırlar. Bu risk, akvaryum suyunun gençler için en az iki haftada bir kez ve juveniller için haftada bir kez değiştirilerek veya uygun bir akvaryum su filtre sistemi kullanılarak azaltılabilir ve en aza indirilebilir. Ergin birey haline geldiklerinde ağrılı ısırıklara sebep olabilir ve sorumsuz sahiplerin onları olumsuz ekolojik, sosyal ve ekonomik etkilerle vahşi doğaya bırakmalarına yol açabilirler (Csurhes ve Hankamer 2016).
Kırmızı yanaklı su kaplumbağası daha hızlı olgunlaştığı ve büyüdüğü, daha fazla yavru ürettiği ve daha agresif oldukları için yerli kaplumbağa türleri için önemli bir tehdit olarak kabul edilmektedir (Kraus 2009; Csurhes ve Hankamer 2016). Birçok çalışma Kırmızı yanaklı su kaplumbağalarının belenme, yuvalama ve güneşlenme alanları için yerli kaplumbağaları rekabet edebileceğine dair kanıtlar sunmaktadır (Cadi ve Joly 2004, Polo-Cavia et al. 2010). Omnivor bir tür oldukları için, bitkileri de besin olarak tükettikleri için birçok yerli sucul form üzerinde negatif etkileri bulunmaktadır (O’Keefe 2005).
Sonuç olarak yerli türler ile rekabet, tehlike altındaki türler ile rekabet, hastalık vektörü olması, beslenme, halk sağılığını tehdit eden hastalık taşıma riski, doğal habitat ve ekosistem üzerinde öngörülemeyen etkilere sahiptir.
"

Genel Yönetim Bilgisi

Henüz belirlenmiş bir yönetim biçimi yoktur.

Genel Giriş Yolu Bilgisi

"Evcil hayvan ticareti: 1970'lerden beri ABD'deki evcil hayvan ticareti için kaplumbağa çiftliklerinde çok sayıda genç Su kayarı (T. scripta) üretilmiştir. En çok ihraç edilen alt türler, Kırmızı yanaklı su kaplumbağası T. S .elegans, 1989 ile 1997 arasında 52 milyondan fazla kişi dış pazarlar için üretilmiştir (Telecky 2001, Cadi vd. 2004). Su kayarı (T. scripta) genellikle küçük boyutlarda (3 – 4 cm kabuk uzunluğu) satıldığından, şüphelenmeyen kaplumbağa sahipleri, yetişkinliğe ulaştığında (30 cm kadar kabuk uzunluğuna kadar) onları esaret altında tutmaya devam etmek için nadiren hazırdırlar (Cadi vd. 2004). Çoğu zaman, daha yetişkin boyutlarına gelen kaplumbağalar sahipleri tarafından doğaya serbest bırakılır. Bu durum birçok Kırmızı yanaklı su kaplumbağasının doğal ekosistemlere girmesine yol açmıştır (Cadi vd. 2004). Evcil hayvan kaplumbağalarına olan bu ilgi 1980'lerin sonunda ve 1990'ların başında Teenage Mutant Ninja Turtle televizyon karikatür çılgınlığı sırasında zirveye ulaşmış olabilir (Somma ve Fuller 2009).
Türkiye’ye giriş ve yayılış yolları: Kırmızı yanaklı su kaplumbağası Türkiye’ye evcil hayvan ticareti yolu ile girmektedir. Evcil hayvan ticareti yapan firmalar yumurtadan yeni çıkmış 3-4 cm kabuk boylarındaki bireyleri satmaktadır. Genellikle türün biyolojisi hakkında yeterince bilgi sahibi olmayan kişiler tarafından sahiplenilen kaplumbağalar bir süre sonra hızlı büyümeleri başta olmak üzere farklı nedenlerden doğaya bırakılmaktadırlar. Ayrıca park ve bahçelerdeki yapay veya doğal su kaynaklarına görsel amaçlı salınmaktadırlar. Bu şekilde sahipsiz kalmış ve doğal su kaynaklarındaki bireyler yeterince sayıya ulaşınca ve uygun iklim koşullarında üreme girişiminde bulunan sağlıklı popülasyonlar oluşturmaktadır.
"

Notlar

Kırmızı yanaklı su kaplumbağası, güçlü bir rekabet kabiliyetine sahip fırsatçı bir omnivordur türdür. Bu kaplumbağa, halihazırda göller, rezervuarlar veya çamurlu havuzlar, hendekler veya hatta haliçteki acı sular olsun, çeşitli ortamlara uyum sağlayabilir; onları neredeyse tüm kirli ve temiz sularda görebiliriz. Dünyanın en yaygın 100 yayılımcı istilacı türlerinden biri haline gelmiştir. Bir yandan, tür geniş bir nişe, farklı ekolojik faktörlere toleranslı çeşitli fizyolojik aktivitelere ve hatta bazı çevresel streslere sahiptir. Öte yandan, güçlü bir davranışsal adaptasyon ve esnekliğe sahip olup, her türlü çevre koşullarına uyum sağlamak için kendini ayarlayabilir ve değiştirebilir. 

Referanslar